Cuộc sống của hơn 500 hộ dân trong tổng số hơn 20 nghìn hộ vùng ngập nước lòng hồ Nhà máy Thủy điện Sơn La tái định cư (TĐC) nơi ở mới tại TP Lai Châu, đến nay đã ổn định, phát triển và ngày càng khởi sắc...

    Phó Tổng biên tập Báo Xây dựng Tào Khánh Hưng trong ngôi nhà TĐC khang trang của gia đình cụ Lò Văn Soỏng tại phường Đông Phong, TP Lai Châu.

    Nhà máy Thủy điện Sơn La có 6 tổ máy với tổng công suất 2.400MW được khởi công xây dựng ngày 02/12/2005. Nhà máy có cao độ đỉnh đập 228m, dài 962m, chiều rộng đáy đập 105m, chiều rộng đỉnh đập 10m. Dung tích hồ chứa thủy điện 9,26 tỷ m3, với sản lượng điện bình quân hàng năm trên 10 tỷ KWh, bằng gần 1/10 sản lượng điện của Việt Nam. Sau 7 năm xây dựng, Thủy điện Sơn La được khánh thành vào ngày 23/12/2012, sớm hơn kế hoạch 3 năm, trở thành nhà máy thủy điện lớn nhất Việt Nam và cả khu vực Đông Nam Á tại thời điểm đó.

    Để nhường đất cho nhà máy thủy điện, số dân phải di chuyển ra khỏi vùng ngập, bố trí TĐC lớn nhất nước ta từ trước tới nay, với 20.340 hộ và 93.200 người của 248 bản, tổ dân phố, 31 xã, phường, 8 huyện, thị xã của 3 tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu.

    Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận hưởng ứng của người dân, đến tháng 4/2010 sau hơn 7 năm triển khai Dự án di dân, TĐC Thủy điện Sơn La, các tỉnh Sơn La, Điện Biên và Lai Châu đã hoàn thành công tác di chuyển toàn bộ các hộ dân ra khỏi vùng lòng hồ thủy điện. Các khu vực TÐC đã dần tạo nên sức sống mới tại vùng Tây Bắc Tổ quốc.

    Bà Nguyễn Thị Thu Hương - Chủ tịch phường Đông Phong, TP Lai Châu.

    Tại TP Lai Châu, chúng tôi đến thăm một khu TĐC của thủy điện Sơn La, đó là khu phố 25 và 26 khá đẹp đẽ, khang trang của P.Đông Phong. Tại gia đình ông Phạm Văn Thuấn, 50 tuổi và vợ là Trần Thị Oanh, 47 tuổi, trong ngôi nhà xây dựng kiên cố, rộng rãi trên diện tích đất 105m2 được giao TĐC, ông Thuấn cho biết: Gia đình ông ngày ấy ở chợ Bản Sá, TX Mường Lay, tỉnh Điện Biên. Vị trí ngôi nhà của gia đình nằm ngay giữa lòng hồ ngày nay. Khi được vận động di dời đến nơi ở mới, gia đình ông phải đối mặt với nhiều khó khăn như về khu TĐC nào? Làm gì để kiếm sống vì gia đình ông là đầu mối buôn bán quen thuộc của chợ Bản Sá.

    Tuy nhiên gia đình ông đã vượt qua mọi khó khăn ấy. Gia đình ông đã quyết định về TX Lai Châu, lý do là nhiều người họ hàng thân thích cũng về đây. Với số tiền đền bù nhà cũ 45 triệu đồng và được Nhà nước hỗ trợ gạo cho gia đình trong 2 năm đầu TĐC nơi ở mới, gia đình ông xây ngôi nhà khang trang trên đất TĐC này. Rồi chợ đầu mối Đông Phong được mở, là điều kiện thuận lợi để gia đình ông buôn bán theo nghề cũ, tạo lập cuộc sống có thu nhập ổn định. Ông Thuấn phấn khởi cho biết thêm, cuộc sống của các gia đình tại khu TĐC hôm nay thuận lợi, đẹp đẽ và văn minh hơn nơi cũ rất nhiều. Khu phố nay đã có trường học, bến xe liên tỉnh, bệnh viện và các công trình công cộng được xây dựng, phục vụ thiết thực nhu cầu cuộc sống văn minh đô thị.

    Khu phố 26.

    Cùng trong khu phố TĐC, chúng tôi ghé thăm gia đình cụ Lò Văn Soỏng, 79 tuổi và vợ là cụ Lò Thị Sân, 77 tuổi. Cụ Soỏng là thương binh 4/4. Hai cụ cùng các con cũng chuyển về khu TĐC này từ vùng lòng hồ thuộc huyện Mường Lay. Trong ngôi nhà khang trang, đầy đủ tiện nghi, hai cụ rất hài lòng về cuộc sống tại khu TĐC này. Tuy nhiên cụ Soỏng vẫn còn chút luyến tiếc vì nhà phố không còn vườn cây ao cánhư nơi ở cũ.

    Đón tiếp chúng tôi tại trụ sở P.Đông Phong, nữ Chủ tịch phường Nguyễn Thị Thu Hương cho biết: P.Đông Phong được thành lập vào năm 2012 trên cơ sở điều chỉnh diện tích tự nhiên và số dân của P.Tân Phong và xã San Thàng. Toàn phường hiện có diện tích 5,27km², dân số là 10.964 người, mật độ dân số đạt 2.079 người/km². Trong đó có hai khu phố 25 và 26 có tổng số hộ dân là 503 hộ, với 1.530 khẩu, là các hộ dân thuộc các gia đình vùng lòng hồ thủy điện Sơn La chuyển về sinh sống. Đất thuộc hai khu phố trên rộng hơn 14ha, trước đây vốn là vùng đất hoang và nhiều ao thùng lau sậy um tùm.

    Khu phố 25.

    Sau thời gian định cư tại nơi ở mới, các hộ gia đình khu phố 25 và 26 là lực lượng hùng hậu góp phần tích cực làm thay đổi từng ngày diện mạo kinh tế - xã hội của địa phương. Đến nay Đông Phong là một trong tổng số 7 xã phường của TP Lai Châu có kinh tế phát triển. Phường không còn hộ nghèo. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội đảm bảo, đời sống tinh thần của người dân ngày một nâng cao. Người dân vùng lòng hồ TĐC nơi đây đoàn kết, phấn khởi, tự tin cùng cộng đồng các dân tộc xây dựng cuộc sống ngày càng tươi đẹp.


      Đan Phượng / baoxaydung.com.vn