"Tại sao mọi người đều cho rằng Nga và Trung Quốc là bạn bè?", nhà phân tích Isaac Stone Fish cho rằng trên thực tế, mọi chuyện không hề đơn giản như vậy.

Mối đe dọa từ Trung Quốc

Trong bài đăng trên tờ Washington Post, nhà phân tích Isaac Stone Fish cho hay, hôm 24/5, nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc Dương Khiết Trì đã đến Moscow nhằm tăng cường hơn nữa mối quan hệ mà Ngoại trưởng Trung Quốc trong tuần này mô tả là "đã vững như bàn thạch".

Trong khi đó, cũng vào tháng 5, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã mô tả quan hệ giữa hai nước đang ở mức "tốt nhất trong lịch sử".

"Có vẻ như ông Putin đã nghĩ về khoảnh khắc vào tháng 6/2019 khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gọi ông là 'người bạn tốt nhất của tôi'" - Nhà phân tích Isaac Stone Fish viết.

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc đang gia tăng, nhiều nhà bình luận đã sử dụng lối nói tương tự như trên để cảnh báo về mối quan hệ ngày càng gia tăng giữa hai đối thủ hàng đầu của Mỹ. Tuy nhiên, theo ông Isaac Stone Fish, mọi chuyện không đơn giản như vậy.

Moscow có lý do để lo sợ Bắc Kinh hơn Mỹ. Giống như Philippines, Ấn Độ và Bhutan, Nga dễ bị Trung Quốc xâm lấn lãnh thổ. Trung Quốc đã thay thế Nga trở thành quốc gia có ảnh hưởng nhất ở Trung Á - nơi vốn là sân sau địa - chính trị của Moscow - và có ảnh hưởng lớn "tới mức gây lo lắng" đối với nền kinh tế Nga.

Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp trực tuyến với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Bận Bình hôm 19/5. Ảnh: AP

Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp trực tuyến với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Bận Bình hôm 19/5. Ảnh: AP

Bất chấp vô số tác nhân gây khó chịu trong mối quan hệ Nga - Mỹ, tất cả những điều này cho thấy giờ đang có một khe cửa để Mỹ có thể "tranh thủ" Moscow như đối tác thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa trong chiến dịch toàn cầu nhằm kiềm chế các khía cạnh nguy hiểm trong phạm vi ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc.

Lý do lớn nhất khiến Moscow lo sợ là vấn đề lãnh thổ. Một số người Nga lo sợ Trung Quốc muốn xâm lược Siberia, trong khi một số người Trung Quốc cảm thấy rằng phần phía đông nước Nga thực ra thuộc về Trung Quốc.

Trong giai đoạn 1858-1860, Nga và Trung Quốc đã ký kết các hiệp ước nhượng những vùng đất rộng lớn xung quanh Hồ Baikal cho người Nga. Tuy nhiên giờ đây, một số người Trung Quốc muốn lấy lại mảnh đất đó.

"Hồng Kông và Ma Cao đã trở về với đất mẹ [Trung Quốc]" - blogger chuyên viết về các vấn đề lịch sử Trung Quốc Yuan Zaiyu than vãn trong một bài đăng hồi tháng 3/2020 - "Thế còn Vladivostok, tại sao không?".

Lo sợ và phẫn nộ

Người Nga ở vùng Viễn Đông [nơi có dân cư thưa thớt của nước Nga] đang lo sợ và phẫn nộ trước làn sóng nhập cư, cũng như ảnh hưởng của Trung Quốc tại đây. Thống đốc Khu tự trị Do Thái của Nga, nơi giáp ranh với tỉnh Hắc Long Giang của Trung Quốc, đã tuyên bố rằng tới 80% đất đai trong khu vực này đang "do người Trung Quốc kiểm soát".

Svetlana Pavlova, biên tập viên một trang web tin tức ở Serbia, ví von sự hiện diện của Trung Quốc ở Serbia giống như "lấy roi quất vào mông bò cho nó điên lên". Cần lưu ý rằng, khi đại dịch COVID-19 lây lan hồi đầu năm 2020, Nga đã trở thành quốc gia đầu tiên đóng cửa biên giới trên bộ với Trung Quốc.

Sự thất vọng của Trung Quốc đối với Nga [hầu hết những người Trung Quốc còn sống tới nay đã trải qua thời kỳ quan hệ băng giá giữa hai quốc gia, từ sự chia rẽ Xô - Trung trong những năm 1950 cho tới Hiệp ước kinh tế và chiến lược Nga - Trung năm 2001] có thể dễ dàng thúc đẩy Bắc Kinh có chính sách đối ngoại hung hăng hơn đối với nước láng giềng phương bắc.

Giới phân tích Nga đã theo dõi chặt chẽ cuộc đụng độ biên giới vào tháng 6/2020 giữa Ấn Độ - Trung Quốc khiến ít nhất 20 binh sĩ Ấn Độ thiệt mạng, và lý do cho điều ấy không chỉ nằm ở việc Nga là nhà cung cấp vũ khí quan trọng nhất cho Ấn Độ.

Những căng thẳng này đang trở nên đặc biệt rõ ràng ở Trung Á - khu vực vốn từ lâu nằm trong phạm vi ảnh hưởng của Moscow nhưng giờ đây đang chịu sự chi phối nhiều hơn từ Trung Quốc.

Ông Tập lần đầu tiên công bố tầm nhìn của mình đối với chiến lược toàn cầu qua cái gọi là Sáng kiến Vành đai & Con đường tại Kazakhstan trong tháng 9/2013. Đây là một biểu hiện quan trọng cho các mưu đồ của Bắc Kinh nhằm đưa khu vực này vào mô hình thương mại của Trung Quốc.

Nga từng là đối tác thương mại lớn nhất của khu vực này, nhưng giờ đây đó là Trung Quốc. Căn cứ quân sự nước ngoài lớn nhất của Nga đặt tại Tajikistan và Trung Quốc cũng được cho là đã mở một căn cứ quân sự bí mật ở đó vài năm trước.

Các cư dân trong làng nói rằng hàng chục, và cũng có thể tới hàng trăm, binh lính Trung Quốc đã đóng tại một chốt quân sự gần biên giới Tajikistan với Afghanistan suốt nhiều năm nay. (Ảnh: Washington Post)

Các cư dân trong làng nói rằng hàng chục, và cũng có thể tới hàng trăm, binh lính Trung Quốc đã đóng tại một chốt quân sự gần biên giới Tajikistan với Afghanistan suốt nhiều năm nay. (Ảnh: Washington Post).

Nga không thể tránh khỏi tình huống là đối tác cấp dưới trong mối quan hệ này. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nga, trong khi Nga thậm chí còn không nằm trong top 10 đối tác thương mại của Trung Quốc.

Con bài quan trọng nhất của Moscow trong mối quan hệ này là công nghệ quốc phòng. Tuy nhiên, ngay cả như thế, Điện Kremlin vẫn đang phải chống lại chủ nghĩa trọng thương săn mồi của Trung Quốc như vô số công ty trên khắp thế giới đang phải đối mặt.

"Riêng Trung Quốc đã sao chép các mẫu động cơ máy bay, chiến đấu cơ Sukhoi, tiêm kích hạm, hệ thống phòng không, hệ thống phòng không vác vai và các sản phẩm tương tự của hệ thống pháo/tên lửa phòng không Pantsir" - Ông Yevgeny Livadny, giám đốc dự án sở hữu trí tuệ của Rostec cho biết vào tháng 12/2019.

Điều này sẽ đẩy Moscow tới đâu? Theo nhà phân tích Isaac Stone Fish, ông Putin hoàn toàn hiểu rõ ông Tập không phải là "bạn tốt" của mình. Một số nhà phân tích Nga gợi ý rằng Moscow nên áp dụng lập trường giống như của Ấn Độ, tức là một lập trường không bị ràng buộc vào các liên minh.

Trong bối cảnh đó, ông Isaac Stone Fish cho rằng một mối quan hệ "thân thiết" hơn giữa Nga - Mỹ là hoàn toàn có thể.

Nhà phân tích gợi nhớ lại một sự kiện lịch sử. Cụ thể, vào năm 1969, Liên Xô và Trung Quốc đã nổ ra một cuộc giao tranh ở biên giới mà cả hai phía đều lo ngại có thể dẫn tới chiến tranh hạt nhân.

Moscow đã hỏi các chính phủ nước ngoài xem họ sẽ phản ứng như thế nào trước một cuộc tấn công phủ đầu nhằm vào Trung Quốc. Nỗi lo sợ bị tấn công hạt nhân đã thúc đẩy nhà lãnh đạo Trung Quốc Mao Trạch Đông khi ấy tiếp cận với người Mỹ và kết quả là trong những năm 1970, 1980, hai phía đã tích cực hợp tác chống lại Liên Xô.

"Khi Tổng thống Biden gặp Tổng thống Putin vào tháng 6 tới trong cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo, hy vọng rằng ông Putin sẽ nhớ lại tình tiết lịch sử này" - Nhà phân tích Isaac Stone Fish kết luận.

Hà Nội
55%
32°C
Tốt
32 US AQI
Tốt Không ảnh hưởng đến sức khỏe
Ho Chi Minh City
70%
31°C
Tốt
25 US AQI
Tốt Không ảnh hưởng đến sức khỏe

Cập nhật lúc 13:35:02 27/07/2021(Theo AirVisual)

Ghi chú: Nhóm nhạy cảm bao gồm trẻ em, người già và những người mắc bệnh hô hấp.

QS / Doanh nghiệp & Tiếp thị

Nguồn: https://doanhnghieptiepthi.vn/washington-post-khong-co-tinh-ban-nao-o-day-boi-nga-so-trung-quoc-hon-ca-my-161212805113205176.htm