Luật sư Nguyễn Anh Thơm (Trưởng Văn phòng Luật sư Nguyễn Anh, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết: Vụ việc đã gây bàng hoàng và phẫn nộ trong dư luận nên cần thiết phải xử lý nghiêm minh nghi phạm theo quy định của pháp luật.

Người gây án mắc bệnh tâm thần xử lý thế nào?

Vụ nữ công nhân bị sát hại khi đang làm việc trên đường Cầu Giấy, khiến dư luận hết sức hoang mang.

Điều đáng nói, giữa nghi phạm và nạn nhân không quen biết nhau và không có mâu thuẫn. Nghi phạm có biểu hiện bị bệnh tâm thần nên đã dùng gạch đập nhiều lần vào đầu khiến nạn nhân tử vong. 

Nghi phạm.

Nghi phạm.

Trao đổi với chúng tôi dưới góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Anh Thơm cho rằng; xét hành vi phạm tội của nghi phạm đã cấu thành tội giết người. Tội danh và hình phạt được quy định tại Điều 123, Bộ luật Hình sự.

"Về nguyên tắc, khi xác định vụ án có dấu hiệu tội phạm thì Cơ quan điều tra phải ra quyết định khởi tố vụ án hình sự. Khi có đủ căn cứ xác định một người đã thực hiện hành vi phạm tội thì Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can và áp dụng các biện pháp tố tụng dưới sự giám sát và phê chuẩn của Viện Kiểm sát Nhân dân cùng cấp.

Trong quá trình điều tra, nếu có căn cứ xác định nghi phạm bị bệnh tâm thần hoặc có nghi ngờ về năng lực chịu trách nhiệm hình sự thì phải ra quyết định trưng cầu giám định khả năng nhận thức và điều khiển hành vi trước, trong và sau khi thực hiện hành vi phạm tội để có căn cứ xử lý nghi phạm theo quy định của pháp luật", luật sư Thơm phân tích.

Theo luật sư Thơm, kết luận giám định của cơ quan chuyên môn sẽ quyết định năng lực chịu trách nhiệm hình sự của nghi phạm. Kết luận giám định sẽ xảy ra 2 trường hợp:

Thứ nhất, nếu nghi phạm bị bệnh tâm thần hạn chế nhận thức và năng lực điều khiển hành vi trước, trong và sau khi phạm tội thì vẫn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người. Tuy nhiên, hành vi phạm tội của bị can sẽ được giảm nhẹ một phần hình phạt do bị bệnh tâm thần hạn chế nhận thức điều khiển hành vi.

Thứ hai, nếu nghi phạm bị bệnh tâm thần mất khả năng nhận thức và năng lực điều khiển hành vi thì cơ quan điều tra sẽ ra quyết định đình chỉ điều tra đối với bị can và chuyển hồ sơ cho Viện Kiểm sát Nhân dân cùng cấp ra quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Sau khi đã được Viện Kiểm sát Nhân dân ra quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh thì Cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ vụ án.

Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 13, Bộ luật Hình sự: "Phạm tội do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác", nếu có căn cứ xác định nghi phạm bị bệnh tâm thần mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác, thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự tội giết người.

Mẹ của nữ công nhân môi trường đau xót chia sẻ về cuộc sống

Mẹ của nữ công nhân môi trường đau xót chia sẻ về cuộc sống.

Gia đình có bị quy kết trách nhiệm khi người bệnh vi phạm pháp luật?

Luật sư Thơm cho biết: Căn cứ Nghị định 64/2011/NĐ-CP ngày 28/11/2011 quy định về việc thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần. Việc bắt buộc chữa bệnh này chỉ áp dụng trong phạm vi tố tụng hình sự theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Tức là, khi có hậu quả hành vi vi phạm pháp luật hình sự. Sau khi đưa đi chữa bệnh bắt buộc, sức khỏe ổn định sẽ được trở về gia đình (nếu không bị truy cứu trách nhiệm hình sự), họ sẽ tạo nên sự bất an đối với cộng đồng, vì không có gì bảo đảm chắc chắn rằng họ sẽ không tiếp tục phạm tội khi bệnh tình tái phát. 

Như vậy, trách nhiệm đưa người bị bệnh tâm thần khi khám, điều trị phải do sự tự nguyện của gia đình và phụ thuộc vào điều kiện hoàn cảnh của mỗi gia đình có người nhà bị bệnh...

Bên cạnh đó, theo quy định của Bộ luật Dân sự, khi người bị mắc bệnh tâm thần hay một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì phải được Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự. Khi đó thì cha, mẹ, vợ, chồng hoặc con của người đó sẽ trở thành người giám hộ đương nhiên.

Đám tang được tổ chức ở nghĩa trang.

Đám tang được tổ chức ở nghĩa trang.

Trường hợp không có người giám hộ đương nhiên thì UBND xã, phường, thị trấn nơi người bệnh cư trú có trách nhiệm cử hoặc đề nghị người giám hộ. Như vậy kể cả trong trường hợp nếu người bị bệnh tâm thần được miễn trách nhiệm hình sự thì người giám hộ nếu không chứng minh được mình không có lỗi trong việc giám hộ thì phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người mắc bệnh gây ra theo Điều 606 Bộ luật Dân sự.

"Vụ án này lại là một hồi chuông cảnh bảo về việc quản lý người bị bệnh tâm thần. Đầu tiên là trách nhiệm của người thân khi thấy có biểu hiện mắc bệnh thì cần sớm đưa đến các cơ sở điều trị. Mặt khác, cơ sở y tế địa phương cần có những chương trình hỗ trợ gia đình có người thân mắc bệnh, rà soát các đối tượng mắc bệnh để có phương án vận động, kết hợp gia đình đưa người bệnh đi điều trị kịp thời. 

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần có sự quản lý, giám sát, quan tâm đến các đối tượng mắc bệnh trên địa bàn, hỗ trợ gia đình khó khăn trong việc đưa người thân đến các cơ sở điều trị bệnh tâm thần", luật sư Nguyễn Anh Thơm kiến nghị.

Hiện trường vụ án.

Hiện trường vụ án.

Trước đó, ngày 5/4, lãnh đạo Công an quận Cầu Giấy (TP Hà Nội) cho biết, đơn vị này đang tạm giữ nghi phạm Lê Như Toàn (SN 1991, thường trú tổ 17, phường Trung Sơn, TP Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) để điều tra liên quan đến vụ sát hại nữ công nhân môi trường đô thị vào tối 4/4.

Theo công an, vào lúc 21 giờ tối 4/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận Cầu Giấy nhận được tin báo bà Vũ Thúy H (SN 1978, trú tại phường Phúc Diễn, quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội, nhân viên Công ty Cổ phần Môi trường và Dịch vụ đô thị Vĩnh Yên), đang đẩy xe chở rác trên đường Cầu Giấy, hướng về đường Xuân Thủy thì bất ngờ bị nam thanh niên dùng gạch đập nhiều lần vào đầu khiến bà H tử vong. Sau khi gây án, thanh niên này đã bỏ chạy về hướng đường Xuân Thủy (quận Cầu Giấy).

Hà Nội
83%
28°C
Trung Bình
74 US AQI
Trung Bình Ở mức chấp nhận được. Nhóm nhạy cảm nên hạn chế thời gian ra ngoài
Ho Chi Minh City
70%
31°C
Trung Bình
63 US AQI
Trung Bình Ở mức chấp nhận được. Nhóm nhạy cảm nên hạn chế thời gian ra ngoài

Cập nhật lúc 20:40:03 20/04/2021(Theo AirVisual)

Ghi chú: Nhóm nhạy cảm bao gồm trẻ em, người già và những người mắc bệnh hô hấp.

Anh Đức / Pháp luật và Bạn đọc

Nguồn: https://phapluatbandoc.giadinh.net.vn/vu-nu-cong-nhan-moi-truong-bi-sat-hai-da-man-o-ha-noi-hoi-chuong-canh-bao-cho-nhung-gia-dinh-dang-quan-ly-nguoi-benh-tam-than-162210604130002751.htm