Người Mỹ tin các tàu ngầm hạt nhân cùng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình của nước này đủ sức khống chế Nga ở Bắc Cực.

Anh đe dọa Nga?

Theo trang The National Interest của Mỹ, Anh vừa cử tàu ngầm hạt nhân HMS Trenchant tới Bắc Cực. Đây được coi là thông điệp mà London muốn gửi tới Moscow sau vụ đầu độc cựu điệp viên Skripal.

Báo chia Nga thậm chí đã dự đoán về ý định chuẩn bị cho “cuộc tấn công vào Nga” của các tàu ngầm Anh-Mỹ.

Theo The National Interest, sự việc này là bằng chứng cho sự trở lại của Chiến tranh Lạnh và cho thấy một số hành động nguy hiểm nhất của sự đối đầu hạt nhân và địa chính trị đang trở lại.

Tàu ngầm hạt nhân HMS Trenchant của Anh nổi lên tại Bắc Cực hồi giữa tháng 3 vừa qua

Trong suốt thời Chiến tranh Lạnh, cả hai cường quốc đã nỗ lực biến Bắc Cực thành lợi thế chiến lược của mình. Tờ báo Mỹ cáo buộc Nga đang nhen nhóm trở lại “niềm say mê”với Bắc Cực với dự án chế tạo tàu chiến kết hợp với tàu phá băng để tạo ra “chiến hạm phá băng”.

Con tàu đầu tiên trong số các tàu đa dụng Dự án 23550 mang tên Ivan Papanin đã được hạ thủy năm 2017. Con tàu khác cùng loại mang tên Nikolai Zubkov được cho là sẽ hạ thủy trong tương lai gần.

Một nguồn tin của Nga hồi cuối năm 2017 cho biết thiết kế đáng chú ý này sẽ “gần như không giống bất kỳ hình mẫu nào trên thế giới”. Nga tuyên bố rằng “chiến hạm phá băng” của họ sẽ vượt năng lực của tàu phá băng Na Uy, bởi nó sẽ có quy mô lớn hơn, được trang bị vũ khí tối tân hơn và vận hành tốt hơn trong băng.

Về quy mô, tàu Dự án 23550 có lượng dãn nước khoảng 8.500 tấn, dài 110 m, rộng 20 m với tốc độ lớn nhất là 16 hải lý/giờ. Con tàu này có thể chở khoảng 50-60 sĩ quan và thủy thủ.

Không giống như hầu hết các tàu chiến khác, con tàu này sẽ có 2 cần trục lớn, có thể phá vỡ lớp băng dày 1,5 m. Theo Giám đốc công ty Admiralty Wharf, chủ thầu xây dựng dự án này, tàu có khả năng phá vỡ lớp băng dày tới 2 m.

Tàu Dự án 23550 được trang bị pháo 76,2 mm, trực thăng Ka-27 ASW. Ngoài ra, tàu còn có thêm 2 tàu “con” với mỗi tàu có thể chở tới 20 thủy thủ.

Giới phân tích Mỹ phỏng đoán, “chiến hạm phá băng” của Nga có khả năng còn được trang bị các máy bay không người lái. Tuy nhiên, đặc điểm đáng chú ý nhất là tàu có thể mang 2 container chứa các tên lửa chống hạm Klub-K được đặt phía đuôi tàu.

Hình ảnh đồ họa "Chiến hạm phá băng" thuộc Dự án 23550 của Nga với hai container mang tên lửa ở đuôi

Sau khi nhấn mạnh tới dự án chế tạo tàu chiến có khả năng phá băng của Nga, tờ The National Interest đột ngột “đổi giọng” khi hạ thấp tầm quan trọng của dự án này.

Theo đó, 2 tàu chiến phá băng của Nga chỉ đơn giản là để bảo vệ bờ biển Bắc Cực trải dài hơn 24.000 km. Không những vậy, dự án này được cho là đang bị trì hoãn.

Tờ báo Mỹ đánh giá chiến lược của Nga ở Bắc Cực có thể tương tự như chiến lược của Trung Quốc ở một mức độ nào đó. Giống như Trung Quốc- nước có thể triển khai sức mạnh quân sự mới để bảo vệ kế hoạch Vành đai và Con đường, Moscow dường như muốn tăng cường vị thế quân sự ở Bắc Cực để hỗ trợ cho mục tiêu kinh tế lớn hơn là phát triển Tuyến đường Biển Bắc (NSR).

Về sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, quan điểm chung hiện nay đó là hợp tác Bắc Cực hình thành một động lực quan trọng cho hợp tác Nga-Trung. Trung Quốc là một nhân tố lớn trong việc cung cấp nguồn vốn cần thiết cho dự án khí tự nhiên hóa lỏng Yamal LNG được triển khai từ mùa Thu năm 2017. Dự án này được cho là “viên ngọc” của các kế hoạch năng lượng vùng Bắc Cực.

Với lý do trên, tờ báo Mỹ cho rằng không nên lo ngại về sự tụt hậu của Mỹ so với Nga trong lĩnh vực tàu phá băng và không nên coi đây là “mối đe dọa mới nổi của Nga”.

Người Mỹ đánh giá Nga không chỉ đang đối mặt với thách thức phát triển lớn bởi nguồn tài nguyên hạn chế mà nỗ lực của Nga cũng đặc biệt không mang tính tổ chức. Moscow chỉ đơn thuần nỗ lực cải thiện cơ sở hạ tầng yếu kém ở vùng lãnh thổ rộng lớn phía Bắc - điều lẽ ra nên làm từ lâu.

The National Interest khẳng định việc Nga phát triển NSR hoàn toàn không phải mối đe dọa thực sự với an ninh quốc gia Mỹ.

Giới phân tích Mỹ từ lâu đã nhắc tới khoảng cách về tàu phá băng với Nga tại Bắc Cực nhưng nhìn chung không coi đó là một thách thức. Thay vào đó, người Mỹ lại lo ngại nhiều hơn trước các kế hoạch của Trung Quốc.

Đô đốc Paul Zukunft - Tư lệnh Lực lượng Tuần duyên Mỹ hồi giữa năm 2017 đã đề xuất trang bị tên lửa đất đối không cho các tàu phá băng để bảo vệ các nguồn tài nguyên “có chủ quyền” trước Nga và Trung Quốc.

Lực lượng Tuần duyên Mỹ hiện có hai tàu phá băng để hoạt động ở Bắc Cực (song không phải lúc nào cũng hoạt động). Một cái đã có tuổi đời 40 năm và đã có thể loại bỏ được nên cần phải bổ sung thêm.

Thủy thủ Mỹ dùng xẻng đào băng để tàu ngầm USS Hampton (SSN 767) nổi lên tại Bắc Cực

Tuy nhiên, có ý kiến cảnh báo rằng việc trang bị cho các tàu mới tên lửa và các loại vũ khí khác có thể phá hỏng sự hợp tác ít ai biết giữa Mỹ với Nga và Trung Quốc trong các lĩnh vực như cứu hộ và nghiên cứu khoa học ở Bắc Cực.

Nhiều nhà phân tích Mỹ cho rằng hải quân Mỹ đủ năng lực chống lại các thách thức từ Nga ở Bắc Cực. Hải quân Mỹ có các tàu ngầm ở Bắc Băng Dương là SSBN (tàu ngầm trang bị tên lửa đạn đạo dùng năng lượng nguyên tử) và SSN (tàu ngầm tấn công dùng năng lượng nguyên tử). Các tên lửa hành trình chống hạm mà các tàu này được trang bị có thể chống lại hiệu quả các vũ khí tương tự của Nga.

Giới phân tích cho rằng việc nói Nga đe dọa ở Bắc Cực là phớt lờ bối cảnh lịch sử và chiến lược. Đường biển cơ sở của Nga là Bắc Băng Dương, thu nhỏ lại là ranh giới biển ở Thái Bình Dương, Biển Đen và Biển Baltic. Do đó, Nga có nhiều lợi ích kinh tế ở bờ biển Bắc Cực hơn bất cứ nước nào.

Trong khi đó, Mỹ coi bờ biển Bắc Cực của mình ở Alaska đơn thuần chỉ là “bờ biển thứ tư”, ít quan trọng về kinh tế hơn so với các bờ biển Thái Bình Dương, Đại Tây Dương và vùng Vịnh.

Tàu "50 năm Chiến thắng" của Nga là tàu phá băng lớn nhất thế giới

Giới chuyên gia Mỹ cho rằng vì lý do trên, việc Nga từ xưa đã đầu tư nguồn lực nhiều hơn hẳn trong việc xây dựng đội tàu phá băng không có gì là khó hiểu và thực sự không làm thay đổi cuộc chơi.

Thay vì Nga, người Mỹ tỏ rõ lo ngại trước sự cạnh tranh của Trung Quốc hơn. Trung Quốc đang vận hành một tàu phá băng dân sự Tuyết Long do Ukraine đóng. Tàu thứ hai, được đóng trong nước, dự kiến sẽ đưa vào phục vụ năm 2019.

Hải quân Trung Quốc cũng có một vài tàu phá băng, trong đó có một số mới được đóng, phục vụ trong Hạm đội phía Bắc của nước này.

Theo giới phân tích Mỹ, trọng tâm lớn của Trung Quốc ở Bắc Cực là dầu khí. Tổng công ty Dầu khí Hải dương Trung Quốc (CNOOC) có những gói khai thác dầu với các công ty Eykon Energy của Iceland và Petoro của Na Uy.

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc cũng có cổ phần sinh lợi ở tuyến đường ống dẫn khí hóa lỏng lớn Yamal ở Siberia. Trung Quốc hiện là quan sát viên thường trực tại Hội đồng Bắc Cực, một cơ quan quốc tế mà các nước ven Bắc cực như Nga và Mỹ dùng để quản lý Bắc Cực.

    Hà Nội
    41%
    24°C
    Kém
    109 US AQI
    Kém Ảnh hưởng xấu đến sức khỏe nhóm Nhạy cảm. Nhóm nhạy cảm nên hạn chế thời gian ra ngoài
    Ho Chi Minh City
    58%
    30°C
    Tốt
    37 US AQI
    Tốt Không ảnh hưởng đến sức khỏe

    Cập nhật lúc 13:12:02 28/11/2021(Theo AirVisual)

    Ghi chú: Nhóm nhạy cảm bao gồm trẻ em, người già và những người mắc bệnh hô hấp.

    Bảo Minh / Baodatviet.vn